Resmi Gazete Tarihi: 31.12.2004
Resmi Gazete Sayısı: 25687
SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı, Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin
korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin
önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde
gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirlemektir.
Bu Yönetmelik su ortamlarının kalite sınıflandırmaları ve kullanım amaçlarını,
su kalitesinin korunmasına ilişkin planlama esasları ve yasaklarını, atıksuların boşaltım ilkelerini ve boşaltım izni
esaslarını, atıksu altyapı tesisleri ile ilgili
esasları ve su kirliliğinin önlenmesi amacıyla yapılacak izleme ve
denetleme usul ve esaslarını kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 2 —
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26786)
Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872
sayılı Çevre Kanununun 8, 9, 11, 12, 15 ve 20 nci maddeleri ile 1/5/2003
tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 9 uncu maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Alıcı ortam: Atıksuların deşarj edildiği
veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı
suları gibi yakın veya uzak çevreyi,
Atık: Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel,
kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal
bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan
zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı
veya gaz halindeki maddelerle atık enerjiyi,
Atıksu: Evsel, endüstriyel, tarımsal ve
diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen
değişmiş sular ile maden ocakları ve cevher hazırlama tesislerinden kaynaklanan
sular ve yapılaşmış kaplamalı ve kaplamasız şehir bölgelerinden cadde, otopark
ve benzeri alanlardan yağışların yüzey veya yüzeyaltı
akışa dönüşmesi sonucunda gelen suları,
Atıksu altyapı tesisleri: Evsel ve/veya
endüstriyel atıksuları toplayan kanalizasyon sistemi
ile atıksuların arıtıldığı ve arıtılmış atıksuların nihai bertarafının
sağlandığı sistem ve tesislerin tamamını,
Atıksu altyapı tesisleri yönetimi:
Mahallin en büyük mülki amirinin bilgi, denetim ve gözetimi altında atıksu altyapı tesislerinin inşası, bakımı ve
işletilmesinden sorumlu olan, büyük şehirlerde büyükşehir
belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerini; belediye ve mücavir alan sınırları
içinde belediyeleri, organize sanayi bölgelerinde organize sanayi bölgesi
yönetimini, küçük sanayi sitelerinde kooperatif başkanlıklarını; serbest
ve/veya endüstri bölgelerinde bölge müdürlüklerini; kültür ve turizm koruma ve
gelişme bölgelerinde, turizm merkezlerinde Kültür ve Turizm Bakanlığını veya
yetkili kıldığı birimleri, mevcut yerleşim alanlarından kopuk olarak münferit
yapılmış tatil köyü, tatil sitesi, turizm tesis alanlarında site yönetimlerini
veya tesis işletmecilerini,
Atıksu arıtımı: Suların çeşitli
kullanımlar sonucunda atıksu haline dönüşerek
yitirdikleri fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özelliklerinin bir kısmını
veya tamamını tekrar kazandırabilmek ve/veya boşaldıkları alıcı ortamın doğal
fiziksel, kimyasal, bakteriyolojik ve ekolojik özelliklerini değiştirmeyecek
hale getirebilmek için uygulanan fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtma
işlemlerinin birini veya birkaçını,
Atıksu kaynakları: Faaliyet ve üretimleri nedeniyle atıksuların oluşumuna yolaçan
konutlar, ticari binalar, endüstri kuruluşları, maden ocakları, cevher yıkama
ve zenginleştirme tesisleri, kentsel bölgeler, tarımsal alanlar, sanayi
bölgeleri, tamirhaneler, atölyeler, hastaneler ve benzeri kurum, kuruluş ve
işletmeler ve alanlardır. Bunlardan;
a) Her atıksu havzasında, atıksu debisi veya herhangi bir kirlilik parametresi
itibariyle (kg/gün) veya başka uygun bir birim cinsinden ifade edilen kirletici
yükü o havzada kanalizasyon sisteminin taşıdığı toplam debi ve kirletici
yükünün % 1 inden fazla olan veya endüstriyel atıksularda
günlük debisi 50 m3 den daha fazla olan veya
tehlikeli ve zararlı atıklar içeren endüstriyel atıksu
kaynakları önemli kirletici atıksu kaynaklarını,
b) Atıksu debisi 50 m3/gün
den daha düşük olan ve içerdiği herhangi bir kirlilik parametresinin türü ve
miktarı itibariyle önemli kirletici kaynak özelliğini taşımayan atıksu kaynakları ise küçük atıksu
kaynaklarını,
Atıksu toplama havzası: Atıksuların alıcı ortamlara verilmeden önce, ilgili
mühendislik çalışmalarında belirlenen sınırlar dahilinde toplandıkları
alanların toplamını,
Bağlantı kanalı: Atıksu kaynağının atıksularını kanalizasyon sistemine ileten, parsel bacası
ile atıksu kanalı arasında yer alan, mülk sahibine
ait kanalı,
Balık biyodeneyi: Atıksularınindikatör organizma olarak kullanılan türden balıklar
üzerindeki zehirlilik etkisini saptamaya yarayan, atıksuların
değişik seyreltilerinde 48 saat, 72 saat, 96 saat gibi belirli süreler sonunda
balıkların sağ kalma yüzdelerinin belirlenerek; zehirliliğin, seyrelti oranları
ile ilişkili olarak ifade edilmesini sağlayan standart bir deneyi,
Debi: Bir akım kesitinden birim zamanda geçen suyun hacmini,
Deşarj: Arıtılmış olsun olmasın, atıksuların doğrudan
veya dolaylı olarak alıcı ortama (sulamadan dönen drenaj sularının kıyıdan veya
uygun mühendislik yapıları kullanılarak toprağa sızdırılması hariç) veya
sistemli bir şekilde yeraltına boşaltılmasını,
Derin deniz deşarjı: Yeterli arıtma kapasitesine sahip olduğu
mühendislik çalışmaları ile tespit edilen alıcı ortamlarda denizin seyreltme ve
doğal arıtma süreçlerinden faydalanmak amacıyla atık suların sahillerden
belirli uzaklıklarda deniz dibine boru ve difüzörlerle
deşarj edilmesini,
Difüzör: Derin deniz deşarjlarında,
alıcı ortamlara verilen atıksu bulutunun
seyreltile-bilmesi amacıyla atıksu borusunun ucuna
eklenen ve çoklu bir jet akımı sağlayarak birinci seyrelme (S1)
değerinin öngörülen 40-100 veya daha büyük değerler almasını ve atıksuların alıcı ortama çıkışı sırasındaki akım
özelliklerini kontrollu bir biçimde sağlayan özel bir
donanımı,
Ekonomik uygulanabilirliği ispatlanmış ileri arıtma teknolojileri:
Sürekli işletilmesinde başarısı tecrübeyle sabit olan, mukayese edilebilir metodlar, düzenekler ve işletme şekilleriyle kontrolları yapılabilen, alıcı ortamlara ve atıksu altyapı tesislerine deşarj kısıtlarını sağlayıcı
tedbirleri pratikleştiren ve kullanışlı hale getiren, ileri ve ülke şartlarında
uygulanabilir teknolojik metodlar, düzenekler,
işletme biçimleri ve arıtma metodlarını,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Endüstriyel atıksu: Herhangi
bir ticari veya endüstriyel faaliyetin yürütüldüğü alanlardan, evsel atıksu ve
yağmur suyu dışında oluşan atıksuları,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Evsel atıksu: Yaygın olarak
yerleşim bölgelerinden ve çoğunlukla evsel faaliyetler ile insanların günlük
yaşam faaliyetlerinin yer aldığı okul, hastane, otel gibi hizmet sektörlerinden
kaynaklanan atıksuları
Fekal atıklar: Bir su kütlesinin özellikle
bakteriyolojik açıdan kirlenmesine neden olan, insan veya sıcak kanlı
hayvanların idrar, dışkı ve kalıntılarını,
Haliç: Bir nehir ağzındaki tatlı su ile deniz kıyı suyu arasındaki geçiş bölgesini,
Havza: Bir akarsu, göl, baraj rezervuarı veya yeraltı
suyu haznesi gibi bir su kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların
toplandığı bölgenin tamamını,
Havza koruma planları: Su
kaynakları potansiyelinin her türlü kullanım amacıyla korunması, en iyi bir
biçimde kullanımının sağlanması, kirlenmesinin önlenmesi ve kirlenmiş olan su
kaynaklarının su kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla yapılan çalışmaların
bütününü içeren su kalite koruma planını,
Havza planları: Su kaynaklarından etkin bir biçimde
yararlanılabilmesi için bu kaynakların sulama, taşkın kontrolü, nehir
ulaşımı, içme ve kullanma suyu temini, hidroelektrik enerji üretimi,
drenaj, akarsu havzası ıslahı ve benzeri amaçlarla yapılan çalışmaların
bütününü içeren su kullanım planını,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) İçme ve kullanma suyu:
İnsanların günlük faaliyetlerinde içme, yıkanma, temizlik ve bu gibi
ihtiyaçları için kullandıkları, sağlaması gereken özellikleri 17/2/2005 tarihli
ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim
Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiş olan, bir toplu su temini
sistemi aracılığıyla çok sayıda tüketicinin ortak kullanımına sunulan suları,
İçme ve kullanma suyu rezervuarı: İçme ve kullanma suyu temin edilen doğal
gölleri veya bu amaçla oluşturulan baraj rezervuarlarını,
İş termin planı: Atıksu
kaynaklarının yönetmelikte belirtilen alıcı ortam deşarj standartlarını
sağlamak için yapmaları gereken atıksu arıtma tesisi
ve/veya kanalizasyon gibi altyapı tesislerinin gerçekleştirilmesi sürecinde yer
alan yer seçimi, proje, ihale, inşaat, işletmeye alma gibi işlerin
zamanlamasını gösteren planı,
İdare: Yönetmelikte adı geçen idare,
a) 2872 sayılı Çevre Kanununun 12 nci
maddesi ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (d) ve (j) bentleri
uyarınca, atık, artık ve yakıtların arıtılması, uzaklaştırılması,
zararsız hale getirilmesi ve ithali ile ilgili denetimlerde ve çevreye olumsuz
etkileri olan her türlü faaliyetin izlenmesi ve denetlenmesinde Çevre ve Orman
Bakanlığını,
b) Kurum, kuruluş ve işletmelere işletme ve kullanım izni verilmesi
ve denetim görevinin ifasında yetkili olmak üzere; 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268-275 inci maddelerine göre Sağlık
Bakanlığını, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre Kültür ve Turizm
Bakanlığını, 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanuna göre Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile diğer kurum ve
kuruluşları, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanunu, 1580 sayılı Belediye Kanununun verdiği yetkiler doğrultusunda mülki
amirleri, büyükşehir ve şehir belediye
başkanlıklarını,
c) Atıksu altyapı tesislerinin bulunduğu yörelerde
bağlantı izni ile bağlantı kalite kontrol izin belgelerini veren ve kontrol
eden atıksu altyapı tesisleri yönetimini,
d) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Alıcı ortama deşarj izni
için, Mahalli Çevre Kurulunun uygun görüşü ile İl Çevre ve Orman Müdürlüğünü,
e) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Derin deniz deşarj izni için, Mahalli
Çevre Kurulunun uygun görüşü ile İl Çevre ve Orman Müdürlüğünü,
f) Yeraltı sularının kullanılması ve korunmasında 167 sayılı Yeraltı Suları
Hakkında Kanun ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve
Vazifeleri Hakkında Kanun uyarınca yetkili kılınan Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğünü,
g) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) 2872 sayılı Çevre
Kanununun 15 inci maddesinde söz edilen faaliyetlerin durdurulması hâllerinde
Çevre ve Orman Bakanlığını, Sağlık Bakanlığını ve mahallin en büyük mülki
amirlerini,
h) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) 2872
sayılı Çevre Kanununun 20 nci ve 23 üncü maddelerinde belirtilen idari
nitelikteki cezaların verilmesinde mezkûr Kanunun 24 üncü maddesinde yetkili
kılınan kamu kurum ve kuruluşlarını,
ı) Bir çevre yönetim planının birden fazla mülki idareyi içine alan havza
kapsamında oluşturulması gereği duyulduğu takdirde Çevre ve Orman Bakanlığını,
Kanalizasyon sistemi: Ayrık sistemde evsel ve/veya endüstriyel atıksuları ayrı, yağmur sularını ayrı; bileşik sistemde ise
bütün atıksuları birlikte toplamaya, uzaklaştırmaya
ve arıtma tesislerine iletmeye yarayan birbirleriyle bağlantılı boru ya da kanallardan oluşan sistemi,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Kirli balast: Gemiden suya bırakıldığında su üstünde
veya bitişik sahil hattında petrol, petrol türevi veya yağ izlerinin
görülmesine neden olan veya su üstünde ya da su altında renk değişikliği
oluşturan veya askıda katı madde/emülsiyon hâlinde maddelerin birikmesine yol
açan denge suyunu,
Kıtaiçi su kaynağı: Karalarda bütün yapay ve doğal
yeraltı ve yüzeysel suları, denizle bağlantısı olan su kaynaklarında ise, tatlı
su sınır noktasına kadar olan suları,
Kıyı çizgisi: Deniz, tabii, suni göl, baraj rezervuarları
ve akarsularda taşkın durumları dışında, suyun karayla temas ettiği noktaların
birleşmesinden oluşan çizgiyi,
Kıyı koruma bölgesi: Deniz ve göllerin
kıyı sularının, plaj olarak veya benzeri bir amaçla kullanılmaları durumunda,
kirlenme riski açısından korumaya alınması gereken bölümlerini,
Kompozit numune: Evsel ve endüstriyel atıksularda belirli zaman aralıklarında atıksu
debisiyle orantılı olarak alınan karışık numuneyi,
Koy ve körfezler: Açık denizle kütlesel su alışverişinin boğaz
veya daha geniş bir açıklık aracılığıyla engellenmiş olarak sağlanabildiği ve
kıyı çizgisinin girintili (içbükey) olduğu deniz bölümlerini,
Kuşaklama kanalı: Baraj, göl ve körfezleri korumak amacıyla inşa edilen ve
çevreden gelen atıksuların kıyı boyunca toplandığı atıksu kanalını,
Numune alma noktası: Atıksu numune alma
noktası, atıksuların toplanıp şehir atıksu sistemine veya alıcı ortamlara boşaltım noktasını;
alıcı ortam numune alma noktası ise, atıksuyun alıcı
ortama deşarj edilerek alıcı ortamla tam olarak karıştıktan sonra numunenin
alındığı noktayı,
Oluşan atıksu miktarı: Belirli bir oluşum periyodu
için ölçümlerle veya su tüketiminden hareketle yapılan hesaplamalarla
belirlenen atıksu miktarını,
Organik atık: Karıştıkları su ortamında biyokimsayal
olarak parçalanarak oksijen tüketimine yolaçan
organik maddeleri,
Ön arıtma tesisi: Atıksularının özellikleri nedeni
ile;
a) Kanalizasyon sistemi yardımıyla toplanan atıksular
için bu sisteme kabul edilebilme sınırlarını sağlamak,
b) Atıksuların herhangi bir diğer taşıma aracı ile
tekil, ortak, organize sanayi bölgesine veya kamuya ait atıksu
arıtma ve bertaraf tesisine kabulü için, bu işletmelerin giriş suları için
öngörülen sınır değerlere uymak,
c) Derin deniz deşarjı ile alıcı ortamlara doğrudan yapılan atıksuların boşaltımından önce, bu konu ile ilgili
öngörülen sınır değerlere kadar arıtmayı sağlamak,
amacıyla yapılması istenen arıtma
tesisini,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Ötrofikasyon: Suların besi maddelerince
özellikle azot ve/veya fosfor bileşiklerince; alg ve daha yüksek yapılı
bitkilerin üremesini hızlandıracak, böylece sudaki canlıların dengesini bozacak
ve su kalitesinde istenmeyen bozulmalara yol açacak şekilde zenginleşmesini,
Özel çevre koruma bölgesi: Ülkenin doğal
zenginlikleriyle tanınan özel bazı yörelerinde mevcut ekolojik dengenin
korunması ve gelecek nesillere bozulmadan intikal ettirilebilmesi için ayrılmış
ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3/3/1988 tarihli ve 3416 sayılı Kanunla değişik
9 uncu maddesi gereğince belirlenmiş özel alanları,
Parsel bacası: Parsel bağlantı kanalının başında numune almak,
ölçüm yapmak, atıksu akımını izlemek için, içine
girilebilen ve özel tipleri İller Bankasınca belirlenmiş bacaları,
Parsel atıksu drenaj tesisi: Atıksuların
parsel içinde toplanması, ön işlemi, kontrolu ve
şehir kanalizasyonuna bağlantısını sağlayan sistemi,
Rezervuar: Doğal gölleri veya suyun bir sedde yapısı arkasında biriktirilmesi ile oluşturulan
su hacmini,
Sanayi bölgesi: Belirli üretim alanlarında çalışan organize sanayi bölgelerini;
esnaf ve sanatkar siteleri, küçük sanayi bölgeleri ve kooperatif şeklinde
üretim yapan benzeri tüzel kişiliğe sahip kuruluşları kapsayan çeşitli küçük ve
büyük sanayi kuruluşlarının toplu halde bulundukları ve atıksularını
ortak bir sistem ile toplayarak bertaraf ettikleri bölgeleri,
Seyrelme: Bir alıcı ortama deşarj edilen atıksuyun
içerdiği bir kirletici parametrenin atıksudaki
konsantrasyonunun deşarj sonucunda alıcı ortamda oluşan fiziksel, hidrodinamik
olaylar veya çeşitli fiziksel, kimyasal ve biyokimsayal
reaksiyonlar sonucunda azalmasını ve atıksuyun alıcı
ortama deşarj şekli ve alıcı ortamın taşıdığı özelliklere bağlı olarak
hesaplanabilen bir büyüklüğü,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Slaç: Gemilerin makine dairelerinde, yakıt tanklarında
veya petrol tankerlerinin kargo tanklarında tortu ve/veya yağ çökeltilerinden
oluşan çamuru,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Slop: Gemilerde kargo tanklarının
yıkanması sonucu oluşan tank yıkama suları dâhil, slop tanklarında biriken
yağlı su artıklarını,
Su kalitesi karakteristik değeri: Ortam kalitesini belirlemek üzere alınan su
numunelerinde herhangi bir parametre için yapılan ölçümlere ait % 90
yüzdelik değerini,
Su kalitesi kriterleri: Kullanım amaçlarının belirlenmiş olup olmadığına
bakılmaksızın bütün su kaynaklarının dengeli ve sağlıklı ortamlar olarak
muhafazası esasına göre, su kaynaklarının korunmasına ve kullanım planlanmasına
temel teşkil etmek üzere, yapılmış veya yapılacak kullanım sınıflarına uygunluk
açısından su kaynaklarından beklenen fiziksel, kimyasal ve biyolojik
özellikleri,
Su kirliliği: Su kaynağının
kimyasal, fiziksel, bakteriyolojik, radyoaktif ve ekolojik özelliklerinin
olumsuz yönde değişmesi şeklinde gözlenen ve doğrudan veya dolaylı yoldan
biyolojik kaynaklarda, insan sağlığında, balıkçılıkta, su kalitesinde ve suyun
diğer amaçlarla kullanılmasında engelleyici bozulmalar yaratacak madde veya
enerji atıklarının boşaltılmasını,
Su kirliliği kontrol standartları: Belirli bir amaçla kullanımı
planlanan su kütlelerinin mevcut su kalite kriterleri uyarınca kalite
denetimine tabi tutulabilmesi ve daha fazla kalite kaybının önlenmesi için konulmuş
sınır değerlerini ve bu sınır değerlerinden;
a) Atıksu boşaltımı dolayısı ile alıcı
ortam sayılan su kütlelerinin kalite özelliklerini bozmasını engellemek üzere
konulmuş olanları, alıcı ortam standartlarını,
b) Aynı amaçla, boşaltılan atıksuların
kalite özelliklerini kısıtlayanları ise deşarj standartlarını,
Su toplama havzası: Göllerde ve rezervuarlarda bu su
kaynağını besleyen yeraltı ve yüzeysel suların toplandığı bölgenin tamamını;
bir akarsu parçasında ise belirli bir kesiti besleyen bölgenin memba
kesimini,
T90 - değeri: Fekal
kaynaklı indikatör mikroorganizmaların, deniz ve kıyı
sularındaki ortam şartlarında, hidrodinamik ve dispersiv
seyrelme şartları sabit tutulmak kaydıyla, ilk konsantrasyonlarının % 10 una
düşünceye kadar geçecek süreyi,
Tabakalaşma: Haliçler, koy ve körfezler başta olmak üzere, kıyı ve
açık deniz bölümlerinde ve göllerde derinlik boyunca sıcaklık, tuzluluk ve
bunlara bağlı yoğunluk farklılaşmasının aniden büyük değerler göstermesi
sebebiyle, farklı özelliklerde birden fazla su kütlesinin bulunabilmesini,
Tam karışım noktası: Atıksuyun alıcı
ortamda dağılıp yeknesak bir konsantrasyona ulaştığı deşarj noktasına en yakın
noktayı,
Tatlı su sınır noktası: Denizle bağlantısı olan kıtaiçi su kaynaklarında tuzluluk derecesinin hissedilir
derecede arttığı ve tespitinde klorür iyonları konsantrasyonunun 250 mg/L olarak kabul edildiği noktayı,
(Değişik:R.G.-13/2/2008-26687) Tehlikeli Maddeler: Su ve
çevresi için önemli risk teşkil eden, zehirlilik, kalıcılık ve biyolojik
birikme özelliğinde olan madde ve madde gruplarını,
Üretkenlik (prodüktivite): Brüt (gros)
birincil üretkenlik, deniz ve göl gibi su kütlelerinde anorganik karbonun birim
zaman ve yüzey alanı başına organik ürünlere dönüştürülerek, organizma
bünyesine alınan miktarını; net birincil üretkenlik ise iç solunum ve diğer
enerji kayıpları düşüldükten sonra kalan birincil üretkenlik miktarını,
Yağmur suyu kanalı: Ayrık sistem
kanalizasyon yapılarında yağış suları, yüzeysel sular, drenaj sularını taşıyan
kanalları,
Yeraltı suları (YAS): Toprak yüzeyinin altında, durgun veya hareket halinde
olan bütün suları,
Zehirlilik (toksisite): Zehirli olarak tanımlanan bir
maddenin belirli bir konsantrasyondan fazla olarak su ortamında bulunmasıyla
insan sağlığının, çeşitli indikatör organizmaların
sağlığının ve ekosistem dengesinin tehdit edilmesini; akut veya kronik
hastalıklara, teratojenik, genetik bozulmalara ve
ölümlere yol açması özelliğini,
ZSF (zehirlilik seyrelme faktörü): Atıksuların zehirlilik derecesini belirlemede kullanılan
bir birimi,
(Ek:R.G.-13/2/2008-26687) Gemi: Kullanma amacı ne olursa olsun, denizde ve iç
sularda kürekten başka bir aygıtla yola çıkabilen tüm deniz araçları, hava
yastıklı tekneler, hidrofil botlar, platformlar ve denizaltılar gibi her türlü
yapı ve tipteki tekneyi,
(Ek:R.G.-13/2/2008-26687) Hassas su alanı: Ötrofik olduğu belirlenen
veya gerekli önlemler alınmazsa yakın gelecekte ötrofik hale gelebilecek doğal
tatlı su gölleri, diğer tatlı su kaynakları, haliçler ve kıyı suları, önlem
alınmaması hâlinde yüksek nitrat konsantrasyonları içerebilecek içme suyu
temini amaçlanan yüzeysel tatlı sular ve daha ileri arıtma gerektiren alanları,
(Ekt:R.G.-13/2/2008-26687) Kentsel atıksu: Evsel atıksu ya da evsel
atıksuyun endüstriyel atıksu ve/veya yağmur suyu ile karışımını,
(Ek:R.G.-13/2/2008-26687) Rekreasyon alanları: Plaj olarak
kullanılan kıyı suları ile temas gerektirmesine bakılmaksızın sportif amaçla
kullanılan akarsu, göl, baraj gölü ve deniz sularını,
(Ek:R.G.-13/2/2008-26687) Sintine: Gemilerin makine ve yardımcı makine
alt tankları, koferdamlar, ambarlar veya benzer bölümlerinde oluşan sızıntı su
ve yağlı atık suların biriktiği bölümleri,
(Ek:R.G.-13/2/2008-26687) Yüzme suyu:
Yetkili mercilerce yüzmeye izin verilen veya yüzmenin yasaklanmadığı ve
geleneksel olarak çok sayıda insanın yüzdüğü akarsu, göl, baraj gölü ve deniz
suyunu
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İlkeler
Suların Korunması ile İlgili Esaslar
Madde 4 — Suların korunması ve
kirlenmesinin önlenmesinde;
a) Su kirliliği kontrolu açısından her tür kirletici
kaynağın bir izin belgesine bağlanması,
b) Evsel kaynaklı atıksular için, konuta giren temiz
su miktarının atıksuya eşit olması,
c) Kıta içi yüzeysel suların, yeraltı sularının ve deniz sularının çeşitli
kullanım amaçlarına göre sınıflandırılmasını sağlayacak su kalite kriterleri
çerçevesinde su kirliliğinin en yoğun olduğu bölgelerin saptanması, su
kaynaklarının en uygun kullanımlarının sağlanması çalışmalarını
yapmak/yaptırmak ve alınacak tedbirlerin önceliklerinin belirlenmesi,
d) Atıksu
miktarını ve atık sudaki atık konsantrasyonunu en aza indirerek kirliliği
kaynağında önleyecek teknoloji ile üretim yapılması,
e) Atık su arıtımında teknik ve ekonomik açıdan uygun arıtma
yöntemlerinin seçilmesi,
f) Benzer nitelikte atıksu üreten endüstriler ve
yerleşimler için ortak atıksu arıtma tesisi
kurulması,
g) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26786)
Ötrofik olduğu belirlenen veya ötrofikasyon riski olan doğal ve yapay
göl, gölet, koy, körfez gibi hassas su alanlarına yapılacak deşarjlarda azot
ve/veya fosfor gideriminin yapılması,
h) Su ürünleri istihsal alanlarının korunması için gerekli tedbirlerin
alınması,
ı) Bu Yönetmelikte tanımı yapılmış olan özel çevre koruma bölgeleri için
standart listelerinde ayrıca alıcı ortam standardı verilmemiş olmakla beraber;
Yönetmelikte verilmiş olan su ortamları kalite sınıflandırma listelerinde her
grup için ayrı ayrı olmak üzere en yüksek kaliteli
sulara ait kalite parametrelerine uyulması ve özel tedbirler alınması,
j) (Ek:R.G.-13/2/2008-26786) Atık suların arıtılmadan alıcı ortama
verilmesi yasak olup, arıtılmış atık suyun verileceği alıcı ortam için
belirlenmiş kalite standartlarının olumsuz yönde etkilenmemesi
esastır.
Havza Planı , Havza Koruma Planı
Madde 5 — Kıta içi su kaynaklarının
mevcut kalitesinin kullanım alanları için gerekli kalite kriterlerine
uygunluğunun tespitinin ve havza planının ilgili kurumların görüşünü alarak
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce yapılması esastır.
Kıta içi su kaynaklarının her türlü kullanım amacıyla korunması,
kirlenmesinin önlenmesi ve kirlenmiş olan su kaynaklarının su kalitesinin
iyileştirilmesi amacıyla havzanın özelliklerinin de dikkate alındığı bir havza
koruma planı yapılması esastır. Yapılan havza koruma planı sonucunda uzun
vadeli bir koruma programı ve koruma tedbirleri belirlenir. Bu yolla
hazırlanacak koruyucu plana uyulması esastır.
Havza koruma planı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve ilgili kuruluşların
görüşleri alınarak Bakanlıkça yapılır ve/veya yaptırılır.
Suların Korunacağı Kirletici Etkenler
Madde 6 — Alıcı su ortamlarında
evsel, endüstriyel, tarımsal, deniz trafiği ve benzeri kaynaklardan dolayı
kirlenmeye neden olan başlıca etkenler aşağıda belirtilmiştir.
a) Fekal atıklar,
b) Organik atıklar,
c) Kimyasal Atıklar,
d) Aşırı üretim artışına neden olan besin maddelerinin,
alıcı ortamın dengesini bozacak şekilde aşırı boşaltımı,
e) Atık ısı,
f) Radyoaktif atıklar,
g) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26786)
Deniz dibinden taranan malzeme, çamur, çöp ve hafriyat artıklarının ve
benzeri atıkların boşaltımı,
h) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26786) Gemilerden kaynaklanan petrol türevli
katı ve sıvı atıklar (sintine suyu, kirli balast, slaç, slop, yağ ve benzeri
atıklar),
ı) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26786) Yukarıda
sayılanların dışında kalan 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin
Kontrolü Yönetmelik eklerinde belirtilen maddeler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Su Ortamlarının Kalite Sınıflandırılması
Kıtaiçi Yüzeysel Suların
Sınıflandırılması
Madde 7 —Kıtaiçi yüzeysel suların kalitelerine göre yapılan
sınıflama aşağıda verilmiştir.
Sınıf I : Yüksek kaliteli su,
Sınıf II : Az
kirlenmiş su,
Sınıf III : Kirli su,
Sınıf IV : Çok kirlenmiş su.
Tablo 1 de sınıflandırma için geçerli su
kalite parametreleri ve bunlara ait sınır değerleri Sınıf I, II, III ve IV
için ayrı ayrı verilmiştir. Bir su kaynağının bu
sınıflardan herhangi birine dahil edilebilmesi için bütün parametre değerleri,
o sınıf için verilen parametre değerleriyle uyum halinde bulunmalıdır.
Yukarıda belirtilen kalite sınıflarına karşılık gelen suların,
aşağıdaki su kullanım alanları için uygun olduğu kabul edilir.
a) Sınıf I - Yüksek kaliteli su;
1) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26786) İçme suyu olma potansiyeli yüksek olan
yüzeysel sular,
2) Rekreasyonel amaçlar (yüzme gibi
vücut teması gerektirenler dahil),
3) Alabalık üretimi,
4) Hayvan üretimi ve çiftlik ihtiyacı,
5) Diğer amaçlar.
b) Sınıf II - Az kirlenmiş su;
1) (Değişik:R.G.-13/2/2008-26786) İçme suyu olma potansiyeli olan
yüzeysel sular,
2) Rekreasyonel amaçlar,
3) Alabalık dışında balık üretimi,
4) Teknik Usuller Tebliği’nde verilmiş olan sulama suyu kalite
kriterlerini sağlamak şartıyla sulama suyu olarak,
5) Sınıf I dışındaki diğer bütün kullanımlar.
c) Sınıf III - Kirlenmiş su; gıda, tekstil gibi
kaliteli su gerektiren endüstriler hariç olmak üzere uygun bir arıtmadan sonra
endüstriyel su temininde kullanılabilir.
d) Sınıf IV - Çok kirlenmiş su; Sınıf III için verilen kalite parametrelerinden daha düşük
kalitede olan ve üst kalite sınıfına iyileştirilerek
Destek 